เช็คเลข อย อาหารเสริม 13 หลัก ตรวจอย่างไรให้ชัวร์

อัปเดตข้อมูล: 15 ตุลาคม 2569

เช็คเลข อย อาหารเสริม ทำได้โดยอ่านเลข 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย. บนฉลาก แล้วนำไปค้นในระบบตรวจสอบการอนุญาตบนเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จากนั้นเทียบชื่อผลิตภัณฑ์ ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และสถานะให้ตรงกับสินค้าที่อยู่ในมือ ถ้าไม่ตรงหรือไม่พบ อย่าเพิ่งซื้อหรือกิน

บทความนี้อธิบายว่าเลข 13 หลักคืออะไร ตรวจทีละขั้นอย่างไร สังเกตเลขปลอมอย่างไร และต้องทำอะไรเมื่อตรวจไม่พบ ส่วนท้ายเขียนถึงเจ้าของแบรนด์ที่กำลังจะทำอาหารเสริมของตัวเอง

เลข อย อาหารเสริม 13 หลักคืออะไร

เลขที่คนทั่วไปเรียกว่า “เลข อย.” คือ เลขสารบบอาหาร เป็นเลขประจำตัวของผลิตภัณฑ์อาหารแต่ละรายการ ตามหน้าให้ข้อมูลเรื่องฉลากอาหารของกองอาหาร อย. เครื่องหมาย อย. ในฉลากประกอบด้วยตัวเลข 13 หลักอยู่ภายในกรอบ ตัวเลขนี้แบ่งเป็น 5 กลุ่ม และสื่อถึงข้อมูลสามอย่าง ได้แก่ สถานที่ผลิตอาหารหรือสถานที่นำเข้า หน่วยงานที่เป็นผู้อนุญาต และลำดับที่ของอาหาร

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ที่หลายคนเรียกสั้น ๆ ว่าอาหารเสริม) เป็นอาหารประเภทหนึ่งตามกฎหมายไทย จึงใช้เลขสารบบอาหาร 13 หลักแบบเดียวกัน เลขสารบบอาหาร คือเลขที่ อย. ออกให้เมื่อผลิตภัณฑ์ผ่านขั้นตอนตามกฎหมาย ไม่ใช่เลขที่โรงงานตั้งเอง

รูปแบบตัวเลขเขียนได้ประมาณนี้ (ตัวอย่างโครงสร้าง ไม่ใช่เลขจริง)

XX-X-XXXXX-X-XXXX

นับตัวเลขได้ 2 + 1 + 5 + 1 + 4 = 13 หลัก ตารางต่อไปนี้สรุปความหมายของแต่ละกลุ่มตามคำอธิบายของกองอาหาร อย.

หมายเหตุ: ความหมายของแต่ละกลุ่มอ้างอิงคำถามที่พบบ่อยเรื่องเลขสารบบอาหารของกองอาหาร อย. การอ่านโครงสร้างช่วยให้รู้ว่าเลขนั้นมาจากสถานที่และหน่วยงานใด แต่ไม่ได้ยืนยันว่าเลขนั้นเป็นของสินค้าชิ้นนี้ ไม่ต้องจำก็ได้ เพราะการตรวจที่แม่นที่สุดคือค้นเลขในระบบของ อย. ไม่ใช่ถอดรหัสเอง

เช็คเลข อย อาหารเสริม 13 หลักทำอย่างไร มีขั้นตอนอะไรบ้าง

ถ้าคุณกำลังหาวิธีเช็คเลข อย 13 หลัก อาหารเสริม หรือเช็ค อย อาหารเสริมก่อนซื้อ ลำดับด้านล่างใช้ได้ทั้งตอนซื้อสินค้าออนไลน์และตอนตรวจสินค้าของคู่ค้า

1. หาเลขบนฉลาก มองหาเครื่องหมาย อย. ที่มีกรอบ และเลข 13 หลักอยู่ข้างใน ถ่ายภาพฉลากด้านหน้าและด้านหลังเก็บไว้
2. เข้าเว็บไซต์ทางการของ อย. ใช้ที่อยู่ fda.moph.go.th เท่านั้น อย่าพิมพ์เลขผ่านลิงก์ที่ผู้ขายส่งมาให้
3. เลือกเมนูตรวจสอบ หน้าแรกของ อย. มีเมนู “ตรวจสอบการอนุญาต สถานที่/ผลิตภัณฑ์สุขภาพ” ซึ่งพาไปยังระบบสืบค้น เปิดได้ที่ ระบบสืบค้นข้อมูลของ อย.
4. กรอกเลขสารบบอาหาร พิมพ์เลข 13 หลักให้ครบ หรือค้นด้วยชื่อผลิตภัณฑ์ ถ้าค้นด้วยเลขไม่เจอ ให้ลองค้นซ้ำด้วยชื่อ
5. เทียบข้อมูลกับสินค้าจริง ดูว่าชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และประเภทสินค้าตรงกับฉลากหรือไม่ รวมถึงสถานะที่ระบบแสดง
6. เก็บหลักฐาน แคปหน้าจอผลตรวจพร้อมวันที่ ไว้ใช้เมื่อต้องคุยกับผู้ขายหรือแจ้ง อย.

นอกจากเว็บไซต์ อย. หน้าแรกของ อย. ยังมีช่องทางติดตามข่าวสารผ่าน LINE และสายด่วน 1556 สำหรับสอบถามและแจ้งเรื่อง ส่วนการค้นเลขสารบบอาหารให้ใช้ระบบค้นหาบนเว็บไซต์เป็นหลัก

ตารางช่องทางตรวจสอบและติดต่อ อย. ที่ตรวจพบ

ตรวจสอบ อย อาหารเสริมแล้วต้องดูอะไรเป็นพิเศษ

การพบเลขในระบบอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องดูว่าเลขนั้น “เป็นของสินค้าชิ้นนี้” จริงหรือไม่ จุดที่ควรเทียบมีดังนี้

• ชื่อผลิตภัณฑ์ในระบบตรงกับชื่อบนฉลากหรือไม่
• ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าตรงกับที่ปรากฏบนฉลากหรือไม่
• ประเภทสินค้าตรงกัน เช่น เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ใช่สินค้าชนิดอื่นที่ยืมเลขมาใช้
• ฉลากมีภาษาไทยครบ และเลขชัดเจน ไม่ถูกตัดหรือเบลอ
• สถานะในระบบยังใช้งานอยู่ เลขสารบบอาหารอาจถูกยกเลิกได้ มีข่าวที่ อย. สั่งยกเลิกเลขสารบบของผลิตภัณฑ์บางรายการมาแล้ว

เลข อย. ปลอมสังเกตอย่างไร มีสัญญาณอะไรบ้าง

เลขปลอมมักไม่ได้ปลอมทั้งหมด หลายครั้งเป็นการ “ยืมเลขของสินค้าอื่น” มาวางบนฉลากใหม่ ตารางนี้ช่วยให้เห็นสัญญาณเตือนและสิ่งที่ควรทำ

ข้อควรระวัง: การมีเลข อย. บนฉลากไม่ได้หมายความว่าการโฆษณาของสินค้านั้นถูกกฎหมายโดยอัตโนมัติ อย. แยกเรื่องการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ออกจากการอนุญาตโฆษณา

ตรวจเลข อย. ไม่พบ ต้องทำอย่างไร

ตรวจไม่พบไม่ได้แปลว่าปลอมเสมอไป อาจเป็นเพราะพิมพ์ผิด อ่านเลขจากภาพเบลอ หรือค้นผิดช่อง ให้ทำตามลำดับนี้

1. ตรวจเลขบนฉลากอีกครั้งโดยซูมภาพ แล้วพิมพ์ใหม่ทีละหลัก
2. ลองค้นด้วยชื่อผลิตภัณฑ์หรือชื่อผู้ผลิตแทนเลข
3. ถามผู้ขายเรื่องเลขและขอภาพฉลากชัด ๆ จากสินค้าที่ส่งจริง
4. ถ้ายังไม่พบ หรือข้อมูลไม่ตรงกับสินค้า ให้งดซื้อหรือหยุดกินสินค้านั้นไว้ก่อน
5. แจ้ง อย. ที่สายด่วน 1556 หรืออีเมล [email protected] พร้อมภาพฉลาก ชื่อร้าน และหลักฐานการซื้อ ดูช่องทางทั้งหมดได้ที่ ช่องทางร้องเรียนของ อย.
6. ถ้าซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ให้ขอคืนสินค้าตามระบบของแพลตฟอร์ม และเก็บชื่อร้านกับที่อยู่ผู้ส่งไว้

อย. เองเคยแนะนำผู้บริโภคให้ตรวจเลข อย. ก่อนตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ และให้หลีกเลี่ยงสินค้าที่ไม่มีฉลากภาษาไทย ไม่มีเลข อย. หรือข้อมูลไม่ตรงกับที่ได้รับอนุญาต

เลข อย. กับการรับรองสรรพคุณ ต่างกันอย่างไร

หลายคนเข้าใจว่าเห็นเลข อย. แล้วแปลว่ากินแล้วได้ผล ความเข้าใจนี้คลาดเคลื่อน เลขสารบบอาหารบอกว่าผลิตภัณฑ์ผ่านขั้นตอนตามกฎหมายอาหาร และบอกว่าสถานที่ผลิตหรือนำเข้าเป็นแห่งใด แต่ไม่ได้รับรองว่าผลิตภัณฑ์รักษาโรคได้

ถ้าอยากรู้ว่าผู้ผลิตทำงานอย่างไร ดูเพิ่มได้จากบทความเรื่อง GMP คืออะไร ซึ่งอธิบายหลักเกณฑ์การผลิตที่เจ้าของแบรนด์ควรเช็ก

เจ้าของแบรนด์ทำไมต้องมีเลข อย. จริง และเลือกโรงงานที่ยื่นให้ได้

ถ้าคุณกำลังทำอาหารเสริมแบรนด์ตัวเอง เลข อย. ไม่ใช่เรื่องแต่งฉลาก มันคือสิ่งที่ลูกค้า แพลตฟอร์ม และเจ้าหน้าที่จะตรวจเป็นอย่างแรก เหตุผลที่ต้องมีเลขจริงมีดังนี้

• ลูกค้าตรวจได้ในไม่กี่นาที ถ้าเลขไม่ตรง ความน่าเชื่อถือของแบรนด์หายทันที
• ช่องทางขายตรวจสอบ แพลตฟอร์มและคู่ค้าบางรายขอดูเลขสารบบก่อนรับสินค้า
• ความรับผิดชอบทางกฎหมาย ตามกฎหมายอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต้องผ่านขั้นตอนขอเลขสารบบอาหารก่อนจำหน่าย ควรตรวจข้อกำหนดล่าสุดกับ อย. เสมอ
• ฉลากต้องตรงกับที่อนุญาต ชื่อ สูตร และผู้ผลิตบนฉลากต้องสอดคล้องกับเอกสารที่ยื่น

ขั้นตอนขอเลขสารบบอาหารต้องใช้เอกสารเกี่ยวกับสถานที่ผลิตและตัวผลิตภัณฑ์ จึงควรเลือกโรงงานผลิตอาหารเสริมที่อธิบายขั้นตอนนี้ได้ชัดเจน ก่อนตกลงผลิต ลองถามโรงงานด้วยคำถามเหล่านี้

• โรงงานช่วยเตรียมเอกสารและแนะนำขั้นตอนขอเลขสารบบอาหารได้หรือไม่ และขอบเขตงานคืออะไร
• ข้อมูลสถานที่ผลิตที่ใช้ยื่นเป็นของโรงงานจริงหรือไม่ ตรวจได้ที่ไหน
• ใครเป็นเจ้าของเลขสารบบ แบรนด์ของคุณหรือโรงงาน และถ้าย้ายโรงงานต้องทำอย่างไร
• ถ้าฉลากหรือสูตรเปลี่ยน ต้องแก้เอกสารอะไร และใครรับผิดชอบ
• ข้อตกลงทั้งหมดเขียนไว้ในสัญญาหรือไม่

สำหรับ Wellness G เป็นโรงงานตั้งอยู่ที่ลำลูกกา ปทุมธานี มีประสบการณ์กว่า 20 ปี และผลิตตามแนวทาง GMP หากสนใจสอบถามขอบเขตบริการ ติดต่อทีมงานได้ที่ หน้าติดต่อเรา แนะนำให้ถามคำถามชุดเดียวกันนี้กับทุกโรงงานเพื่อเทียบอย่างเป็นธรรม อ่านเกณฑ์เลือกเพิ่มเติมได้ที่ วิธีเลือกโรงงานผลิตอาหารเสริม

ข้อมูลในบทความเป็นภาพรวมทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ควรตรวจช่องทางและข้อกำหนดล่าสุดจาก อย. ก่อนนำไปใช้จริง