ขายอาหารเสริมออนไลน์ ต้องมีอะไรบ้าง เช็กลิสต์มือใหม่
อัปเดตข้อมูล: 29 ตุลาคม 2569
ขายอาหารเสริมออนไลน์ ได้อย่างถูกกฎหมายต้องมีของสี่อย่างก่อนเปิดร้าน คือสินค้าที่มีเลขสารบบอาหารจาก อย. ฉลากที่ครบถ้วน ข้อความโฆษณาที่ไม่อ้างสรรพคุณโดยไม่ได้รับอนุญาต และเรื่องธุรกิจพื้นฐาน เช่น การจดทะเบียนพาณิชย์ หลังจากนั้นจึงตรวจนโยบายของช่องทางที่ขายแต่ละแห่ง
บทความนี้เป็นเช็กลิสต์สำหรับแบรนด์ใหม่ที่กำลังจะเปิดขายบน Facebook, LINE, marketplace หรือเว็บไซต์ของตัวเอง ส่วนที่เป็นกฎหมายอาหารอ้างอิงเว็บไซต์ของ อย. ส่วนนโยบายของแต่ละแพลตฟอร์มเปลี่ยนบ่อย เราจึงเขียนในระดับหลักการและบอกให้ตรวจฉบับล่าสุดเอง ถ้ายังไม่มีสินค้า การหารับผลิตอาหารเสริมที่เหมาะกับแบรนด์ของคุณคือขั้นแรกก่อนทุกเรื่องในบทความนี้
ขายอาหารเสริมออนไลน์ต้องมีอะไรบ้างก่อนเปิดร้าน
เริ่มจากภาพรวมก่อน ตารางนี้สรุปสิ่งที่ต้องมีและเหตุผล เพื่อให้ตรวจได้ทีละข้อ
| สิ่งที่ต้องมี | ทำไมต้องมี | เตรียมอย่างไร |
|---|---|---|
| เลขสารบบอาหาร (เลข อย.) 13 หลัก | เป็นหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์ผ่านกระบวนการอนุญาตของ อย. และต้องแสดงบนฉลาก | ให้ผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้ายื่นขอ แล้วตรวจเลขกับระบบของ อย. |
| ฉลากที่ครบถ้วน | ฉลากต้องมีรายการบังคับและข้อความเตือนเฉพาะผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร | ตรวจร่างฉลากกับเช็กลิสต์ก่อนพิมพ์จริง |
| ข้อความโฆษณาที่ปลอดภัย | ข้อความที่แสดงสรรพคุณต้องขออนุญาตก่อน | เขียนข้อความที่ไม่อ้างสรรพคุณ หรือยื่นขออนุญาตก่อนใช้ |
| ที่มาของสินค้าและเอกสาร | ตอบข้อสงสัยของลูกค้าและช่องทางขายได้ | เก็บสำเนาเอกสารจากโรงงานและข้อมูลล็อต |
| การจดทะเบียนพาณิชย์ | การขายผ่านอินเทอร์เน็ตเป็นกิจการที่ต้องจดตามคู่มือของ DBD | ยื่นผ่านระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า |
| ความรู้เรื่องภาษีเบื้องต้น | รายได้จากการขายมีผลต่อภาษี | ปรึกษาสรรพากรหรือนักบัญชีตามรูปแบบธุรกิจ |
| นโยบายช่องทางขาย | แต่ละแพลตฟอร์มมีเงื่อนไขสินค้าควบคุมของตัวเอง | อ่านศูนย์ผู้ขายฉบับล่าสุดก่อนลงสินค้า |
| ระบบดูแลลูกค้าและรับเรื่องร้องเรียน | ผลิตภัณฑ์ที่กินเข้าไปต้องมีช่องทางแจ้งปัญหา | กำหนดคนรับเรื่องและเก็บข้อมูลล็อต |
ขายอาหารเสริม ต้องขออนุญาตไหม แยกให้ชัดเป็นสามเรื่อง
คำถาม “ต้องขออนุญาตไหม” มักปนกันสามเรื่อง ตารางนี้แยกให้เห็นว่าใครต้องทำอะไร
| เรื่อง | ต้องทำอะไร | ใครเป็นผู้ทำ |
|---|---|---|
| ตัวผลิตภัณฑ์ | ขออนุญาตจนได้เลขสารบบอาหาร ผ่านระบบ e-Submission | ผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้า (กรณีจ้างผลิตมักเป็นโรงงาน) |
| ข้อความโฆษณา | ขออนุญาตโฆษณาก่อนถ้าแสดงคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณ | ผู้ประกอบการหรือเจ้าของแบรนด์ |
| การเป็นผู้ขาย | จดทะเบียนพาณิชย์สำหรับการขายผ่านอินเทอร์เน็ต | ผู้ขายแต่ละราย |
เรื่องแรก ตามหน้าข้อมูลของกองอาหาร อย. ผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเป็นผู้ยื่นคำขอผ่านระบบ e-Submission ขั้นตอนและเอกสารอยู่ในบทความเรื่อง ขอ อย. อาหารเสริม ถ้าคุณรับสินค้าจากโรงงานมาขายภายใต้ชื่อแบรนด์ เลขสารบบควรมีอยู่แล้วก่อนคุณเปิดขาย
เรื่องที่สอง กองอาหารระบุว่าการโฆษณาอาหารที่แสดง คุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณ ต้องขออนุญาตก่อน ส่วนเนื้อหาที่ไม่แสดงสรรพคุณไม่ต้องยื่นขออนุญาต รายละเอียดอยู่ที่หน้าการขออนุญาตโฆษณาอาหารของกองอาหาร อย. ซึ่งระบุด้วยว่าการแสดงชื่ออาหารหรือส่วนประกอบที่เป็นสารอาหารหรือสารสำคัญในเนื้อหาหรือบนภาพฉลาก ถือเป็นการกล่าวอ้างสรรพคุณ
เรื่องที่สาม คือการเป็นผู้ขาย ซึ่งเป็นกฎหมายธุรกิจ ไม่ใช่กฎหมายอาหาร อ่านต่อในหัวข้อเรื่องธุรกิจพื้นฐานด้านล่าง
ขายอาหารเสริมออนไลน์ต้องใช้ฉลากแบบไหน
หน้าฉลากอาหารของกองอาหารระบุรายการหลักที่ฉลากอาหารต้องมี เช่น ชื่ออาหาร เลขสารบบอาหารพร้อมเครื่องหมาย อย. ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต ผู้แบ่งบรรจุ หรือผู้นำเข้า ปริมาณสุทธิ ส่วนประกอบสำคัญ ข้อมูลสารก่อภูมิแพ้ วันหมดอายุ และคำเตือนตามที่กำหนด สำหรับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีข้อความเตือนเพิ่มเติม คือไม่ควรรับประทานในเด็กและสตรีมีครรภ์ ในกรอบสี่เหลี่ยมที่ตัวอักษรสูงอย่างน้อย 1.5 มิลลิเมตร
ภาพสินค้าในหน้าร้านออนไลน์มีผลเหมือนฉลากด้วย ถ้าลูกค้ามองไม่เห็นเลขสารบบหรือคำเตือน ควรมีภาพฉลากด้านหลังให้ดูชัดเจน อ่านรายการเต็มได้ที่ ฉลากอาหารเสริมต้องมีอะไรบ้าง
โฆษณาอาหารเสริมออนไลน์เขียนอย่างไรไม่ให้ผิดกฎ
ข้อความขายเป็นจุดที่แบรนด์ใหม่พลาดบ่อยที่สุด เพราะคนอยากให้หน้าขายน่าสนใจจึงใส่คำที่ฟังเหมือนสรรพคุณ ตารางนี้ช่วยแยกแนวคิดกว้าง ๆ
| ประเภทข้อความ | ตัวอย่างลักษณะ | แนวทาง |
|---|---|---|
| ข้อมูลทั่วไปของสินค้า | ขนาดบรรจุ รูปแบบ วิธีเก็บรักษา ชื่อผู้ผลิต | โดยทั่วไปไม่ใช่การอ้างสรรพคุณ |
| ชื่อส่วนประกอบหรือสารสำคัญ | ระบุชื่อสารในโฆษณาหรือภาพฉลาก | กองอาหารระบุว่าอาจถือเป็นการกล่าวอ้าง ต้องตรวจก่อนใช้ |
| คำที่สื่อว่ารักษา ป้องกัน หรือหายจากโรค | ทุกรูปแบบ | ห้ามใช้ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา |
| ผลลัพธ์ที่ลูกค้าบอก | รีวิวที่เล่าผลของสินค้า | ถ้าเป็นการรีวิวเพื่อการค้าที่เกี่ยวกับสรรพคุณ เข้าข่ายโฆษณา |
| คำบรรยายแบบเปรียบเทียบก่อน-หลัง | ภาพหรือข้อความแสดงผลลัพธ์ | เสี่ยงสูง ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจก่อนใช้ |
กองอาหารเผยแพร่ว่าโฆษณาที่ไม่แสดงสรรพคุณไม่ต้องยื่นขออนุญาต แต่ถ้าแสดงสรรพคุณต้องขออนุญาตผ่านระบบ e-Submission และผู้ประกอบการต้องรอผลก่อนนำไปใช้ นอกจากนี้ อย. เคยเตือนว่ารีวิวผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อการค้าโดยแสดงสรรพคุณอยู่ในข้อกำหนดเดียวกัน แบรนด์จึงควรให้ผู้รีวิวใช้ข้อความที่ผ่านการตรวจแล้วเท่านั้น หลักการเขียนโดยละเอียดอยู่ใน กฎการโฆษณาอาหารเสริม
เรื่องธุรกิจพื้นฐานที่ผู้ขายออนไลน์ต้องรู้มีอะไรบ้าง
เรื่องนี้เป็นหลักทั่วไปที่ใช้กับผู้ขายสินค้าออนไลน์ทุกประเภท ไม่เฉพาะอาหารเสริม ตรวจกับหน่วยงานเจ้าของเรื่องก่อนตัดสินใจเสมอ
- การจดทะเบียนพาณิชย์ ตามคู่มือของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า การซื้อขายสินค้าหรือบริการโดยใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเป็นกิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ และต้องจดทะเบียนตั้งใหม่ภายใน 30 วันนับแต่เริ่มประกอบกิจการ สอบถามเงื่อนไขล่าสุดที่สายด่วน 1570
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม หน้าข้อมูลของกรมสรรพากรระบุว่าผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน หน้าดังกล่าวระบุว่าปรับปรุงล่าสุดเมื่อปี 2563 ควรตรวจเกณฑ์ปัจจุบันก่อนใช้งาน ดูหน้าผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร
- ภาษีเงินได้: รายได้จากการขายต้องนำไปคำนวณภาษีตามสถานะของผู้ขาย (บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล) เราไม่ลงรายละเอียดเพราะขึ้นกับรูปแบบธุรกิจ ควรปรึกษานักบัญชีหรือสรรพากร
- บัญชีรับเงินและหลักฐานการขาย: เก็บข้อมูลยอดขายและต้นทุนให้ตรวจสอบได้ เพราะแพลตฟอร์มและธนาคารอาจขอเอกสารยืนยัน
ถ้าธุรกิจของคุณเป็นนิติบุคคลหรือมีหุ้นส่วน รายละเอียดการจดทะเบียนจะต่างจากกรณีบุคคลธรรมดา ให้ตรวจกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าโดยตรง
ขายอาหารเสริมบน Facebook, TikTok Shop และ marketplace ต้องเตรียมอะไร
เราไม่สามารถตรวจสอบนโยบายสินค้าควบคุมฉบับล่าสุดของแต่ละแพลตฟอร์มในประเทศไทยจากแหล่งทางการได้ในวันที่เขียนบทความนี้ จึงไม่ระบุกฎรายแพลตฟอร์มเพื่อไม่ให้ข้อมูลล้าสมัย สิ่งที่พูดได้อย่างปลอดภัยคือหลักการ ตารางนี้ใช้เป็นแนวทางเตรียมเอกสารและตรวจนโยบาย
| ช่องทาง | สิ่งที่ควรเตรียมไว้ | สิ่งที่ต้องตรวจเอง |
|---|---|---|
| Facebook หรือ Instagram | ภาพฉลากชัด ข้อความโฆษณาที่ผ่านการตรวจ เลขสารบบ | นโยบายโฆษณาและสินค้าที่เกี่ยวกับสุขภาพของ Meta ฉบับล่าสุด |
| LINE Official Account | ข้อความตอบแชตที่ไม่อ้างสรรพคุณ ข้อมูลล็อต | ข้อกำหนดการใช้งานของ LINE สำหรับการขายสินค้า |
| Shopee หรือ Lazada | เลขสารบบ ภาพฉลากครบด้าน เอกสารผู้ขาย | หมวดสินค้าควบคุมและเอกสารที่ศูนย์ผู้ขายขอ |
| TikTok Shop | เลขสารบบ ข้อความไลฟ์และคลิปที่ไม่อ้างสรรพคุณ | รายการสินค้าต้องห้ามและสินค้าจำกัดของ TikTok Shop ประเทศไทย |
| เว็บไซต์ของตัวเอง | หน้าสินค้าที่มีภาพฉลาก ข้อมูลติดต่อ นโยบายคืนสินค้า | กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและการจัดการข้อมูลลูกค้า |
ก่อนลงสินค้าทุกช่องทาง ให้เปิดนโยบายสินค้าจำกัดหรือสินค้าควบคุมของช่องทางนั้นอ่านด้วยตัวเอง และบันทึกวันที่อ่านไว้ เพราะนโยบายแก้ไขได้โดยไม่แจ้ง ถ้าเป็นช่องทางที่ต้องให้ผู้สร้างคอนเทนต์ช่วยขาย ให้ส่งแนวทางข้อความที่ใช้ได้และห้ามใช้เป็นลายลักษณ์อักษร
ขั้นตอนเตรียมตัวก่อนขายอาหารเสริมออนไลน์ มีอะไรบ้าง
ใช้ลำดับนี้เพื่อไม่ให้ข้ามขั้นตอนที่แก้ไขย้อนหลังยาก
- ยืนยันว่าสินค้ามีเลขสารบบอาหารและฉลากครบถ้วน แล้วตรวจเลขกับระบบของ อย. ทั้งผ่านเว็บไซต์ของ อย. และเทียบกับเลขบนฉลากจริง
- จดบันทึกข้อมูลล็อต วันหมดอายุ และเอกสารจากโรงงาน
- จดทะเบียนพาณิชย์สำหรับการขายออนไลน์ตามขั้นตอนของ DBD
- ตรวจเรื่องภาษีกับกรมสรรพากรหรือนักบัญชี
- เขียนชุดข้อความขายที่ผ่านการตรวจ แยกเป็นข้อความที่ใช้ได้เลยกับข้อความที่ต้องรอขออนุญาต
- อ่านนโยบายสินค้าควบคุมของแต่ละช่องทางที่จะขาย แล้วเตรียมเอกสารตามที่ขอ
- ทดลองลงสินค้าและตรวจว่าภาพฉลากอ่านออกในมือถือ
- ตั้งช่องทางรับเรื่องจากลูกค้า และกำหนดขั้นตอนเมื่อมีผู้แจ้งปัญหาสินค้า
- ตรวจข้อความทั้งหมดอีกครั้งก่อนเปิดตัวจริง
ถ้าคุณอยู่ในขั้นเตรียมแบรนด์ ยังไม่มีสินค้า ให้ถอยกลับไปวางเส้นทางทั้งหมดก่อน เพราะข้อมูลที่ฉลากและโฆษณาต้องการมักกำหนดตั้งแต่ขั้นเลือกโรงงานและรูปแบบสินค้า
แบรนด์ใหม่ที่ขายออนไลน์พลาดตรงไหนบ่อยที่สุด
ปัญหาเกิดจากความรีบมากกว่าความไม่รู้ เพราะคนอยากเปิดขายก่อน ตารางนี้สรุปจุดพลาดและวิธีกัน
| จุดพลาด | ผลที่ตามมา | วิธีกัน |
|---|---|---|
| ขายก่อนได้เลขสารบบ | สินค้าไม่ครบเงื่อนไขตามกฎหมายอาหาร | รอให้ได้เลขและฉลากสมบูรณ์ก่อนเปิดขาย |
| ใช้ภาพฉลากที่ไม่ตรงกับของจริง | ลูกค้าและแพลตฟอร์มสงสัยเรื่องความถูกต้อง | ถ่ายภาพจากสินค้าจริงทุกล็อต |
| ให้ผู้รีวิวพูดเองอิสระ | อาจมีคำอ้างสรรพคุณหลุดไปโดยไม่ตั้งใจ | ส่งสคริปต์และตรวจก่อนเผยแพร่ |
| ไม่เก็บข้อมูลล็อต | เมื่อมีผู้แจ้งปัญหา ตามย้อนกลับไม่ได้ | บันทึกล็อตที่ขายให้ลูกค้าแต่ละราย |
| ไม่อ่านนโยบายช่องทางขาย | สินค้าถูกถอด หรือบัญชีถูกจำกัด | อ่านก่อนลงสินค้าและเก็บภาพหน้าจอวันที่อ่าน |
| ไม่จดทะเบียนพาณิชย์ | ความเสี่ยงด้านกฎหมายธุรกิจและความน่าเชื่อถือ | ยื่นจดตามขั้นตอนของ DBD |
Wellness G เกี่ยวข้องกับการขายออนไลน์อย่างไร
Wellness G เป็นโรงงานอาหารเสริมที่ลำลูกกา ปทุมธานี ประสบการณ์กว่า 20 ปี และผลิตตามแนวทาง GMP เราผลิตสินค้าให้แบรนด์ ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านภาษีหรือนโยบายของแพลตฟอร์ม บทความนี้จึงทำหน้าที่เป็นเช็กลิสต์ที่คุณนำไปคุยกับผู้เชี่ยวชาญแต่ละด้านได้ หากต้องการเริ่มจากฝั่งสินค้า สอบถามทีมงานผ่านปุ่มติดต่อด้านล่างหน้านี้ และเตรียมสรุปแนวคิดสินค้าไว้หนึ่งหน้า
ข้อมูลในบทความเป็นภาพรวมทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือภาษี นโยบายของ อย. หน่วยงานรัฐ และแพลตฟอร์มอาจเปลี่ยนแปลง ควรตรวจกับแหล่งทางการก่อนดำเนินการ
คำถามที่พบบ่อย
ขายอาหารเสริมออนไลน์ต้องมีอะไรบ้าง
ต้องมีสินค้าที่ได้เลขสารบบอาหาร ฉลากที่ครบถ้วน ข้อความโฆษณาที่ไม่อ้างสรรพคุณโดยไม่ได้รับอนุญาต การจดทะเบียนพาณิชย์สำหรับการขายผ่านอินเทอร์เน็ต และปฏิบัติตามนโยบายของช่องทางที่ขาย ภาษีต้องดูตามรายได้และสถานะของผู้ขาย
ขายอาหารเสริม ต้องขออนุญาตไหม
ตัวสินค้าต้องผ่านการอนุญาตจนได้เลขสารบบอาหาร โดยผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้าเป็นผู้ยื่น ส่วนข้อความโฆษณาที่แสดงสรรพคุณต้องขออนุญาตโฆษณาก่อน และการขายออนไลน์เป็นกิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ตามคู่มือของ DBD
ขายอาหารเสริมโดยไม่มีเลข อย. ได้ไหม
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่จำหน่ายต้องมีเลขสารบบอาหารบนฉลาก ถ้าไม่มีหรือเลขไม่ตรงกับข้อมูลของ อย. ควรหยุดขายและตรวจสอบกับ อย. ก่อน เพราะเสี่ยงต่อผู้บริโภคและตัวแบรนด์
รีวิวอาหารเสริมโดยอินฟลูเอนเซอร์ต้องขออนุญาตไหม
อย. เคยเตือนว่าการรีวิวข้อมูลเกี่ยวกับสรรพคุณของอาหารเพื่อประโยชน์ทางการค้าเข้าข่ายการโฆษณาที่ต้องได้รับอนุญาตก่อน แบรนด์ควรกำหนดข้อความที่อนุญาตให้ผู้รีวิวใช้ และตรวจก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง
ขายอาหารเสริมออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม
ตามคู่มือของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า การซื้อขายสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ตเป็นกิจการที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ และต้องจดภายใน 30 วันนับแต่เริ่มประกอบกิจการ ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับกรมฯ สายด่วน 1570
